Υπάρχουν κενά στη νομοθεσία για τα πατίνια και πόσο αυτά επηρεάζουν την κυκλοφορία και τη ζωή των πολιτών;
Ήδη από το 2021, η Ελλάδα διαθέτει μια πολύ πλήρη νομοθεσία για την κυκλοφορία των πατινιών, η οποία ακολουθεί όλες τις σύγχρονες τάσεις της νομοθεσίας στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες, δεδομένου ότι προς το παρόν δεν υπάρχει ακόμη σχετική ευρωπαϊκή νομοθεσία. Τα μείζονα ζητήματα κυκλοφορίας και ασφάλειας αντιμετωπίζονται επαρκώς, με την υποχρεωτική χρήση του κράνους, το μέγιστο όριο ταχύτητας στα 25 km/h και την κυκλοφορία σε οδούς με όριο ταχύτητας έως 50 km/h, δηλαδή απαγορεύεται η κυκλοφορία τους στους μεγάλους άξονες.
Βεβαίως υπάρχουν ανοικτά ζητήματα, σχετικά με την υποχρεωτική ασφάλιση των πατινιών και τις πινακίδες κυκλοφορίας, που όμως σχεδόν σε ολόκληρη την Ευρώπη συζητιούνται αλλά δεν έχουν ακόμη θεσμοθετηθεί, όπως δεν έχουν θεσμοθετηθεί ούτε για τα ποδήλατα, με βασικό επιχείρημα τη μη αποθάρρυνση της χρήσης αυτού του φιλικού προς το περιβάλλον μέσου μετακίνησης.
Θεωρείτε ότι έχει «δαιμονοποιηθεί» το ηλεκτρικό πατίνι;
Το ηλεκτρικό πατίνι βεβαίως έχει δαιμονοποιηθεί, καθότι πρωταρχικά «ενοχλεί» την άνεση της κυκλοφορίας των ΙΧ αυτοκινήτων που εξακολουθούν να αποτελούν το «απόλυτο πρότυπο» της ελληνικής κοινωνίας για τις μετακινήσεις, ενάντια στις σύγχρονες ευρωπαϊκές τάσεις. Η δαιμονοποίηση αυτή είναι όμως τελείως άδικη, καταρχήν διότι τα σοβαρά ατυχήματα με πατίνια είναι ελάχιστα σε σχέση με τα ατυχήματα όλων των άλλων οχημάτων — οι 1-3 νεκροί ετησίως αποτελούν λιγότερο από το 0,5% του συνόλου των 517 θανάτων σε τροχαία ατυχήματα, γεγονός αναμενόμενο αφού κυκλοφορούν πρώτιστα σε πολύ κεντρικές περιοχές με πολύ χαμηλές ταχύτητες. Ταυτόχρονα αποτελούν κατεξοχήν μέσο φιλικό προς το περιβάλλον, διότι δεν εκπέμπουν ρύπους αλλά και διότι καταλαμβάνουν πολύ λιγότερο χώρο στην οδό — στον ίδιο χώρο που καταλαμβάνει ένα αυτοκίνητο με 1,2 επιβαίνοντες κατά μέσο όρο μπορούν να κυκλοφορήσουν 8 αναβάτες πατινιών.
Ποιοι είναι υπεύθυνοι για τα τροχαία ατυχήματα με ηλεκτρικά πατίνια; Οι αναβάτες, οι οδηγοί των αυτοκινήτων ή άλλοι παράγοντες;
Για τη συντριπτική πλειοψηφία των τροχαίων ατυχημάτων με ηλεκτρικά πατίνια ευθύνεται η ταχύτητα, είτε του πατινιού, είτε των άλλων οχημάτων, είτε και των δύο οδηγών. Βέβαια, πίσω από τις ακατάλληλες ταχύτητες κρύβεται και η ευθύνη της Πολιτείας να μην αστυνομεύει συστηματικά τις παραβάσεις ταχύτητας όλων των οχημάτων, αλλά και η έλλειψη παιδείας τόσο των οδηγών των αυτοκινήτων όσο και των πατινιών, και των γονιών και των σχολείων που δεν παρέχουν την απαραίτητη κυκλοφοριακή εκπαίδευση στα παιδιά-αναβάτες. Με χαμηλότερες ταχύτητες κυκλοφορίας όλων των οχημάτων μέσα στην πόλη, μειώνεται σημαντικά τόσο η πιθανότητα ατυχήματος όσο και η σοβαρότητά τους, ειδικά για τους ευάλωτους χρήστες της οδού όπως οι αναβάτες των πατινιών.
Μπορούν να συνυπάρξουν με τα άλλα οχήματα τα πατίνια ή θα πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο σε ποδηλατόδρομους και πεζόδρομους; Υπάρχουν οι κατάλληλες υποδομές;
Σίγουρα χρειάζονται ποδηλατόδρομοι και ποδηλατολωρίδες για την ασφαλέστερη κυκλοφορία και των πατινιών και των ποδηλάτων, τους οποίους όμως στην Ελλάδα βρίσκουμε μόνο σε λίγες πόλεις, ως αποτέλεσμα της τεράστιας προσκόλλησης και των πολιτών και της Πολιτείας στην εξυπηρέτηση των αυτοκινήτων και όχι των μετακινουμένων. Καθώς η χρήση των πατινιών αυξάνεται στη χώρα μας, οι αρχές οφείλουν να τολμήσουν και να αρχίσουν να μετατρέπουν σταδιακά τον δημόσιο χώρο από απέραντα πάρκινγκ οχημάτων σε ποδηλατολωρίδες εξυπηρέτησης αυτών των φιλικών προς το περιβάλλον μέσων μετακίνησης.
Εν τω μεταξύ βέβαια, τα πατίνια μπορούν να κυκλοφορούν με ασφάλεια σε συνθήκες μικτής κυκλοφορίας με τα άλλα οχήματα, όπως επίσης συμβαίνει και σε αρκετές περιπτώσεις σε άλλες ευρωπαϊκές πόλεις, αρκεί οι ταχύτητες όλων των οχημάτων να είναι χαμηλές, γεγονός αρκετά συνηθισμένο τις περισσότερες ώρες της ημέρας στις συμφορημένες κεντρικές περιοχές.
Ποια είναι η κατάσταση που επικρατεί στο εξωτερικό και ποιες οι διαφορές με την Ελλάδα;
Σε όλα τα ευρωπαϊκά κράτη κυκλοφορούν συνεχώς περισσότερα πατίνια, διότι αποτελούν έναν βολικό και φιλικό προς το περιβάλλον τρόπο μετακίνησης στις πολυσύχναστες κεντρικές περιοχές των πόλεων. Μοναδική εξαίρεση που απαγορεύονται τα πατίνια αποτελεί η Ολλανδία για λόγους δημόσιας υγείας, καθότι η τόσο διαδεδομένη χρήση των ποδηλάτων περιλαμβάνει καθημερινή σωματική άσκηση που είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την υγεία των Ολλανδών, η οποία αναμένεται να χειροτερέψει από τη χωρίς φυσική προσπάθεια χρήση των ηλεκτρικών πατινιών. Επίσης στο Παρίσι έχει απαγορευθεί η κυκλοφορία των κοινόχρηστων πατινιών — όχι των ιδιωτικών — για αποφυγή ενόχλησης κυρίως των πεζών από την άναρχη στάθμευση των πατινιών επί των πεζοδρομίων, και στο Λονδίνο η κυκλοφορία των ιδιωτικών πατινιών.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπάρχουν διαφοροποιήσεις στους κανόνες κυκλοφορίας των πατινιών: 17 κράτη έχουν θέσει όριο ταχύτητας 25 km/h όπως και στην Ελλάδα, και 10 κράτη με όριο ταχύτητας 20 km/h. 5 κράτη έχουν υποχρεωτική χρήση του κράνους από όλους όπως και στην Ελλάδα, 14 κράτη με υποχρεωτική χρήση του κράνους για αναβάτες κάτω των 18 ετών και 9 κράτη χωρίς υποχρεωτική χρήση του κράνους. Επίσης, στην Ευρωπαϊκή Ένωση το ποσοστό σοβαρών ατυχημάτων είναι πολύ χαμηλό, όπως και στην Ελλάδα, με 148 νεκρούς με πατίνια στο σύνολο των 19.954 νεκρών το 2024, δηλαδή ποσοστό 0,74%.
Βασικές διαφορές με την Ελλάδα αποτελούν καταρχήν οι πολύ περισσότερες ποδηλατολωρίδες, αλλά και οι κανόνες στάθμευσης των κοινόχρηστων πατινιών που σε πολλές πόλεις στην Ευρώπη υποχρεώνεται ο οδηγός να σταθμεύσει το κοινόχρηστο πατίνι μόνο σε ειδικά διαμορφωμένους χώρους, αλλιώς δεν ξεχρεώνεται τη χρήση του.
Πάνω σε ποιο πλαίσιο θα πρέπει να κινηθεί η Πολιτεία για να διασφαλιστεί η ασφάλεια των αναβατών στα πατίνια, των οδηγών και των πεζών;
Η Κυβέρνηση έχει καταρχήν κάνει ένα τολμηρό και θεμελιώδες βήμα με την πρόσφατη θέσπιση του ορίου ταχύτητας των 30 km/h στο σύνολο των μικρών οδών της πόλης — με μία λωρίδα κυκλοφορίας σε μία ή δύο κατευθύνσεις — εκεί δηλαδή που κυκλοφορούν τα πατίνια, επιτρέποντας έτσι μια πολύ ασφαλέστερη κυκλοφορία των πατινιών αλλά και όλων των ευάλωτων χρηστών της οδού: πεζών, ποδηλατών, μοτοσυκλετιστών. Απομένει βέβαια η σταδιακή συστηματική αστυνόμευση και αποδοχή του βασικού αυτού μέτρου από τους οδηγούς όλων των οχημάτων.
Συστηματική αστυνόμευση βέβαια χρειάζεται και σε ολόκληρη τη χώρα για την τήρηση των θεμελιωδών κανόνων ασφάλειας των πατινιών, όπως η χρήση του κράνους, το μέγιστο όριο ταχύτητας στα 25 km/h και η κυκλοφορία σε οδούς με όριο ταχύτητας έως 50 km/h.
Άλλωστε η Πολιτεία είναι εκείνη που καθοδηγεί την αλλαγή κουλτούρας με τη σύγχρονη νομοθεσία και τη συστηματική αστυνόμευση, και στην Ελλάδα και διεθνώς.
Συνέντευξη στο ET Magazine / EleftherosTypos.gr, Μάιος 2026
Leave A Comment